“Turar-joy tumanini hisoblash” tema

Опис документу:
Turar-joy tumanini loyihalashdan oldin ushbu tuman joylashgan shaharda uning tutgan o‘rnini va ahamiyatini aniqlab olish lozim. Bu esa, o‘z navbatida, ushbu shahar va umuman shaharlar to‘g‘risida tushunchaga ega bolishni, ularning xususiyatlarini o‘rganib chiqishni talab etadi.

Відображення документу є орієнтовним і призначене для ознайомлення із змістом, та може відрізнятися від вигляду завантаженого документу. Щоб завантажити документ, прогорніть сторінку до кінця

Перегляд
матеріалу
Отримати код

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VAZIRLIGI

SAMARQAND DAVLAT ARXITEKTURA - QURILISH INSTITUTI

«QURILISHNI BOSHQARISH» FAKULTETI

«SHAHAR QURILISHI VA XO‘JALIGI» KAFEDRASI

«__________________________________________________________________»

fani bo‘yicha

TURAR-JOY TUMANINI HISOBLASH

mavzusida

MUSTAQIL ISH

Bajaruvchi: ____ – bosqich _____________guruhi talabasi

__________________________________

Maslahatchi (rahbar): o’qituvchi F.M.Madiyev

Samarqand – 2019

Mundarija

Kirish........................................................................................................................

  1. Dastlabki ma’lumotlar.......................................................................................

  2. Asosiy qism......................................................................................................

2.1 Turar – joy tuman maydoni, turar – joy fondining o‘rtacha zichligi aniqlash..

2.2 Turar-joy binolari turlari va sonini aniqlash......................................................

2.3 Aholi soni va oilalar sonini aniqlash.................................................................

2.4 Maktablar tiplari va sonini aniqlash..................................................................

2.5 Bolalar maktabgacha ta’lim muassasalari turi va sonini aniqlash.....................

2.6 Turar-joy tuman ko‘kalamzor hududlari...........................................................

2.7 Garajlar va avtomobil turish joylari maydonini aniqlash..................................

2.8 Turar-joy tumanining texnik - iqtisodiy ko‘rsatgichlari...................................

Xulosa va takliflar...................................................................................................

Mavzuga oid ilovalar...............................................................................................

Foydalanilgan adabiyotlar.....................................................................................

So‘z boshi

O‘zbekistonda yuz berayotgan siyosiy va ma’naviy rivojlanish, jamiyatni demokratlashtirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlar, ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-texnik taraqqiyot mamlakatimizdagi shaharsozlik sohasida olib borilayotgan bunyodkorlik ishlarini jadal rivojlantirish imkoniyatini berdi. Shu bilan birga shaharsozlik sohasi ushbu zamonaviy bosqichda hududiy tizimlaming yangi masshtablari, rejalashtirish va kelajak istiqbollarining yangi loyihaviy muddatlari, shaharlami loyihalash va qurishning yangi muammolari bilan yuzma-yuz keldi.

Bu esa biz talabalar uchun shaharsozlikga oid nazariy bilim va amaliy ko‘nikmalarimizni yanada shakllantirib shaharsozlik sohasida barcha yutuq va kamchiliklami o‘rganib chiqib, olgan bilimlarimiz va malakaviy amaliyot davomida ortirgan tajribalarimiz asosida malakaviy ko‘nikma va mahoratga ega bo‘lishlarimiz lozim. Bu o‘z navbatida bozor iqtisodiyoti sharoitida rivojlanib borayotgan 0 ‘zbekistonning yangi shaharsozlik strategiyasini hayotga tatbiq etish mezonidir.

O‘zbekiston shaharlarining zamonaviy rivojlanishi to‘xtovsiz urbanizatsiya jarayonida amalga oshadi. Bu o‘z navbatida jamiyat hayotining barcha jabhalarida ko‘zga tashlanadi va shaharlar ahamiyatining o‘sib borayotganidan dalolat beradi.

Urbanizatsiyaning o‘ziga xos tomoni bu, shahar aholisining katta va yirik shaharlarda to‘planishidir va bu jarayonning natijasi - yashash muhitining yangisini shakllantirish va eskisini rekonstruksiya qilish talabining oshishidir. Hududlami arxitekturaviy-rejaviy tashkil etish masalasi, ulardagi tabiiy-ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy muammolami yechishda shaharsozlik uslublarini qo‘llash zamonamizning dolzarb vazifasiga aylandi.

Yashash muhitini shakllantirish butun shaharsozlik muammolari majmuasini hal etishga bog’liq. Bu muammolar o‘zida shahar va uning yashash hududi (turar-joy tumanlari va kichik tumanlar) rejaviy strukturasini mukammallashtirish, turar-joy va jamoat binolari, savdo va xizmat ko‘rsatuvchi markazlar loyihalarini zamonaviy va kelajak talablariga moslashtirgan holda loyihalashni aks ettiradi.

Shahar muhitiga rivojlanishning obyektiv qonunlariga bo‘ysunadigan yangicha nigoh va munosabat talab etila boshlandi. Natijada bir qator hujjatlar, 0‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari ishlab chiqildi va qabul qilindi hamda ular shaharsozlik sohasidagi davlat siyosatini mukammallashtirishga qaratilgan, ular faoliyatini davlat ta’minlab beruvchi ijtimoiy-ta’minlangan bloklari – bolalar maktabgacha ta’lim muassasalari, maktablar, sog‘liqni saqlash muassasalari aniq ajratib ko‘rsatilgan.

Vazifa maqsadi - aholi uchun qulay yashash sharoitlarini yaratish, turar-joy, xizmat ko‘rsatish muassasalari, markaz, ko‘chalar tarmog‘i va ko‘kalamzor hududlami to‘g‘ri joylashtirish uchun shamol yo’nalishini aniqlash, turar – joy, xizmat ko’rsatish va jamoat binolarini maydonini va sonini aniqlshdan iborat.

Dastlabki ma’lumotlar

Turar-joy tumanini loyihalashdan oldin ushbu tuman joylashgan shaharda uning tutgan o‘rnini va ahamiyatini aniqlab olish lozim. Bu esa, o‘z navbatida, ushbu shahar va umuman shaharlar to‘g‘risida tushunchaga ega bolishni, ularning xususiyatlarini o‘rganib chiqishni talab etadi.

Umumiy tushuncha sifatida, shahaming arxitekturaviy-rejaviy strukturasi - uning hududida sanoat, turar-joy, jamoat markazi va dam olish hududlarini joylashtirish; ular orasidagi aloqa tizimini yaratish va har bir hududni strukturaviy tashkil etishni bildiradi. Bular yaxlitlangan holda shahar rejasining arxitekturaviy kompozitsiyasini tashkil etadi.

Yashash hududlarining - turar-joy tumani va kichik tumanlar strukturaviy birliklari shakllanishining umumiy prinsiplari turli tabiiy-iqlimiy sharoitlardagi barcha shaharlarga xosdir. Lekin shu bilan birga, 0‘zbekistonning alohida hududlari o‘ziga xos tabiiy-iqlimiy, demografik va ijtimoiymaishiy xususiyatlarga ega va ularni shahaming yashash hududlarini shakllantirishda hisobga olish zarur. Ushbu omillar majmuasini hisobga olish yashash sharoitlaririi qulaylashtirishga yordam beradi va qurilmalarning o‘ziga xosligining shakllanishiga obyektiv asos bolib xizmat qiladi.

Denov tumanining iqlimi kontinental. Bu hol yillik, mavsumiy va kunlik haroratning amplitudasida yaqqol ko‘rinadi. U shuningdek, havoning nihoyatda quruqligi, mavsumiy namlanishning keskin farqlanishi bilan ajralib turadi. Yillik yog‘inlar asosiy miqdori yoki 52 foizi noamal davrga, 37 foizi mart-aprel oylariga to‘g‘ri keladi. Yoz va kuz oylarida yog‘ingarchilik bo‘lmaydi, havo namligi juda past va bug‘lanish juda katta. Denov tumani dengiz satxidan qariyib 600 m balandlikda joylashgan. Ko‘p yillik ma’lumotlarga ko‘ra, qishi qisqa va iliq. Yanvarning o‘rtacha temperaturasi 2,90 iyulniki 28,40 . Tekisliklarda yiliga 130 mm dan 360 mm gacha, tog‘ oldi va tog‘larda 445 mm dan 625 mm gacha yog‘in tushadi. Vegetatsiya davri 226 kundan 266 kungacha. Amal-o‘suv davrida havoning nisbiy namligi 48% ga, bug‘lanish 1070-1100 mm ga etadi. Yiliga 9-11 kun 15 m/s tezlikda shamol esadi, shundan 6-7 kuni chang bo‘ronlidir. Birinchi kuzgi sovuqlar 29- 30 oktbrda boshlanadi, bahorning oxirgi sovug‘i 2-17 martga to‘g‘ri keladi. Kuz-qish davrlarida tuproq 1,5 metrgacha chuqurlikda namlikka to‘yinadi.

Bundan tashqari, 0‘zbekiston hududi turli shamol yo‘nalishIari sharoitlari bilan xarakterlanadi; uning katta qismida kuchsiz shamollar va shamolsizlik hukmron. Lekin shu bilan birga ba’zi tumanlarda kuchli chang shamollar va sovuq qishki shamollar kuzatiladi. Natijada kuchsiz shamol bo‘lgan hududlarda uylar, hovlilar va ochiq fazoviy muhitlarni yaxshi shamollatish imkoniyatini yaratish, kuchli shamollar bo‘lgan hududlarda - shamoldan himoya qiluvchi rejaviy usullar qo‘llagan holda ulardan himoya qilish talab etiladi.

Kuzatishlar natijasida ishlab chiqilgan shamol guli nurlarining uzunligiga qarab qaysi tomondan ko‘proq havo oqimi kelsa o‘sha tomondan hukmron shamol yo‘nalishi belgilanadi. Shamol yo‘nalishidan tashqari shamol takrorlanishini ham ko‘rsatib beradi (kun, oy, yil bo‘yicha aniqlangan), shuningdek, shamol kuchi, davomiyligini (minut/kun, minut/soat) ham ko‘rsatadi. Shamol gulini chizishda ma’lum bir masshtabda shamol yo‘nalishining qaytarilish birligini yoki shamolning o‘rtacha va maksimal tezligi birliklarini har bir rumbga mos holda vector yo‘nalishida qo‘yiladi. Vektorlarning oxirgi nuqtalarini chiziqlar bilan tutashtiriladi. Shamol guli berilgan hudud uchun shamol qaytarilishlari natijalariga asoslanib, yilning eng issiq oy va eng issiq 36 kvartalida olinadi. Buning sababi - ushbu vaqtda sanitar-gigiyenik masalalarda eng katta noqulayliklar yuzaga keladi: kasallik tarqatuvchi mikroorganizmlar ko‘p tarqaladi, sanoat muassasalari atrofida havo muhitining ekoiogik sharoiti yomonlashadi. Hukmron shamol yo'nalishi shamol gulining markaziga yo‘nalgan eng kata vektorga mos keladi.

Shamol yo‘nalishi grafigi

Shamol yo‘nalishining takrorlanuvchanligi (kasrning surati) %.

Shamolning yo‘nalishilar bo‘yicha teligi (kasrning maxraji), m/s

Shm.

Shm.Shq.

Shq.

J.Shq

J

J.G‘b.

G‘

Shm.G‘.

Yanvar oyi uchun

31

2.3

34

2.4

7

1.6

2

1.5

12

2.3

10

2.5

2

1.4

2

1.7

Iyul oyi uchun

23

1.8

26

1.7

7

1.4

2

1.2

11

1.7

20

2.0

8

1.6

3

1.4

Surxondaryo viloyati (Denov tumani) misolida

Shm.

Прямая со стрелкой 1Прямая со стрелкой 4 Shm.G‘b. Shm.Shq.

Прямая со стрелкой 3

.Прямая соединительная линия 5Прямая соединительная линия 6

Прямая соединительная линия 12

Прямая соединительная линия 13Прямая соединительная линия 14Соединительная линия уступом 21Yanvar oyi uchun

Прямая соединительная линия 20

Прямая со стрелкой 2Прямая соединительная линия 7Прямая соединительная линия 8Прямая соединительная линия 9Прямая соединительная линия 16Прямая соединительная линия 19

Прямая соединительная линия 10Прямая соединительная линия 15Прямая соединительная линия 18 G‘ Shq.

IПрямая соединительная линия 17Соединительная линия уступом 22yul oyi uchun

J.G‘b. J.Shq.

J

  1. ASOSIY QISM

2.1 Turar – joy tuman maydoni, turar – joy fondining o‘rtacha zichligi aniqlaymiz. Hududni o‘rab turgan magistrallar o‘q chizig‘i ichida, agar tabiiy chegaralar mavjud bo‘lsa (daryo, kanal, temir yo‘l va h.k.), ularning sanitar-himoya hududini hisobga olgan holda, turar-joy tumani maydoni aniqlanadi.

Topshiriq bo‘yicha turar-joy tumani maydoni: Mtt - 30 ga qabul qilingan.

Turar-joy fondining o ‘rtacha zichligi aniqlanadi. Kichik tumanning yashash fondi zichligi 2-ilova, 2-jadvalga asosan olinadi.

Bizning misolda turar-joy binolari qavati quyidagi nisbatda olingan:

2 qavatli binolarda - 10%

4 qavatli binolarda - 70%

9 qavatli binolarda - 20%

Jami: 100%

Turar-joy fondining o‘rtacha zichligi quyidagi formula asosida topiladi:

;

Bunda,

F1,F2,F3 - turar-joy binolari qavatlari turi bo‘yicha umumiy turar-joy binolaridan foiz miqdori;

Zk1,Zk2,Zk3 - me’yor bo‘yicha kichik tumanning qavatlar soniga ko‘ra turar-joy fondining zichligi (2-ilova, 2-jadval).

Bizning misolda:

m2/ga

Biz 1 ga maydonda turar-joy fondi zichligini aniqladik.

Turar-joy fondi aniqlanadi. Bu umumiy kichik tuman bo‘yicha turar-joy fondi qancha bo‘lishidir. U quyidagi formula asosida aniqlanadi:

Bunda, Zqur = Mkt * Zkt

Bunda, Zqur – umumiy turar-joy fondi;

Bizning misolda: Zqur = 30 x 4167 = 125010 m2.

    1. Turar-joy binolari turlari va sonini aniqlash.

Bizda aniqlangan umumiy turar-joy fondidan yuqorida taqsimlangan foizlar miqdorida 2, 4 va 9 qavatli uylar maydonini aniqlab olamiz, ya’ni:

125010 m2 ning 10 % i - 12501 m2 bu 2 qavatli uylaming umumiy maydoni;

125010 m2 ning 70 % i - 87507 m2 bu 4 qavatli binolar;

125010 m2 ning 20 % i - 25002 m2 bu 9 qavatli binolar.

Turar-joy binolari sonini topish uchun har bir qavat bo‘yicha bir uyning maydoni aniqlanadi. Ularning maydoni tanlagan uy tipiga, o‘lchamlariga bog‘liq.Masalan tanlangan uylar loyihasi hujjatlarida uning maydoni beriladi. Agar berilmagan bo‘lsa, har bir qavatining yuzasi hisoblanib, bir-biriga qo‘shiladi. Bizning misoldagi kichik tumanda uylami bloklash orqali turli uzunlikdagi (bloklar soniga qarab) va shakldagi turar-joy binolariga ega bo‘lishimiz mumkin.

a) Shunday qilib, 2 qavatli uyning yashash maydonini aniqlaymiz:

Misol uchun uyning tomonlari 10x6 m o‘lchamda bo‘lsin, u holda 1 qavatning yuzasi 60 m2, ikkala qavatning umumiy yuzasi 120 m2 bo’ladi.

12501 m2 - 2 qavatli binolarning umumiy maydoni bo‘lgan holda:

12501 / 120 = 104 ta 2 qavatli turar uylar.

b) 4 qavatli binolar maydonini hisoblaganda bitta blok maydonini topib unga ko‘ra taqsimlash maqsadga muvofiq. Misol uchun 3 xonadonli, seksiyali uyning bitta blokidagi bir qavati umumiy maydoni 125 m2 deb olsak:

125 x 4 =500 m2 - 4 qavatli binoning bitta bloki umumiy maydoni.

87507 m2 - 4 qavatli binolarning umumiy maydoni bo‘lgan holda:

87507 / 500 = 175 ta blok,

bundan o‘rta hisobda bir uy 4 blokdan iborat deb olsak:

175 / 4 = 44 ta 4 qavatli uy.

Bloklar sonini kichik tuman arxitekturaviy-rejaviy yechimiga ko‘ra o‘zgartirish mumkin, bunda uylar soni o‘zgarishi mumkin, lekin bloklar soni o‘zgarmasdan qoladi.

d) 9 qavatli binolar soni ham xuddi shu usulda aniqlanadi. Misol uchun:

1 blokning bir qavati yuzasi 140 m2;

140 x 9 = 1260 m2 - 1 blokning umumiy maydoni;

25002 m2 - 9 qavatli binolarning umumiy maydoni bo‘lgan holda:

25002 / 1260 = 20 ta blok.

Ushbu bloklardan arxitekturaviy-rejaviy yechimga ko‘ra bir yoki bir necha blokli turar-joy binolari tashkil etish mumkin. Bu talabaning tanlagan rejaviy yechimiga bog‘liq.

    1. Aholi soni va oilalar sonini aniqlash.

Aholi soni quyidagi formula bo‘yicha topiladi:

Bunda, Akt - kichik tumani aholisi soni, kishi;

Nk - bir kishiga umumiy maydondan ajratilgan me’yoriy hudud, (me’yoriy hujjatlar bo‘yicha 20 m2).

Demak, butun kichik tuman hududida umumiy turar-joy fondi 125010 m2 bo‘lsa, undan har 20 m2 bir kishiga ajratilgan me’yoriy hududdir, bundan kelib chiqib aholi sonini topamiz:

Turar joy tumanida oilalar sonini aniqlash.

Oila a'zolarining ko'rsatkichlarini oiladagi odamlarlar soniga qarab guruhlarga ajratamiz, bunda tuman aholisining belgilangan demografik tarkibidan foydalanamiz.

Masalan: Tuman aholisi - 6250 kishi.

Aholining demografik tarkibi:

Aholining demografik tarkibi

%

2 odam

15

3 odam

30

4 odam

30

5 odam

20

6 va undan ko’p

5

Oiladagi odamlar soni bo'yicha oilalar sonini aniqlaymiz:

Oiladagi odamlar

soni

Oiladagi odamlar

soni %

Har xil tarkibdagi oilalarda yashayotgan odamlarning hajmi soni, odam

Oilalar soni

2 odam

15

937

469

3 odam

30

1875

625

4 odam

30

1875

469

5 odam

20

1250

250

6 va undan ko’p

5

313

52

Jami

100

6250

1865

Xonadonlarning kerakli sonini hisoblash

Xonalarning soni bo'yicha xonadonlarda oila azolarini joylashtirish quyidagi tartibda amalga oshiriladi: 2 kishilik oilalar bir xonali va ikki xonali xonadonlarda; 3 kishilik oilalar ikki xonali va uch xonali xonadonlarda; 4-5 kishilik oilalar ikki, uch va tort xonali xonadonlarda; 6 va undan ortiq kishilik oilalar to'rt xonali va besh xonali xonadonlarda joylashtiriladi.

Turli xil xonalarga ega bo'lgan xonadonlarda oilalarning joylashishi oilalarning soni va yoshiga, ularning turmush o'rtog'i va bolalari mavjudligiga bog'liq.

Turli xonalardagi xonadonlarda oilalarni joylashtirish.

Oila tarkibi

Oilalar soni

Har bir variantning o'ziga xos ko’rinish,%

Turar-joy imkoniyatlari bo'yicha oilalar soni

Xonalar soni bo'yicha xonadonlar soni

Jami

1

2

3

4

5

2 odam

469

35

65

164.1

304.9

164

-

-

305

-

-

-

164

305

3 odam

625

65

35

406.2

218.8

-

-

406

-

-

219

-

-

-

-

406

219

4 odam

469

57

43

267.3

746,9

-

-

-

-

267

-

-

202

-

-

267

202

5 odam

250

74

26

185

65

-

-

-

-

185

-

-

65

-

-

185

65

6 va undan ko’p

52

35

45

20

18.2

23.4

10.4

-

-

-

-

-

-

18

-

-

-

23

-

-

-

11

18

23

11

Jami

164

711

689

290

11

1865

2.4 Maktablar tiplari va sonini aniqlash. Dastlab, umumiy aholidan maktab yoshidagi bolalar sonini (7-16 yosh) aniqlab olish lozim. Statistika boshqarmasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu yoshdagi bolalar umumiy aholining 18 % ini tashkil etadi:

6250/ 100 x 18= 1125 bola. Ulardan 4 % i, ya’ni 45 bola 15-16 yoshli o‘smirlar kollejga boradi.

Demak, 1080 bola maktabga boradi va bu ko‘rsatkichdan kelib chiqib, maktab sig‘imi va tipi, soni belgilanadi (2-ilova, 1 l-jadval).

2.5 Bolalar maktabgacha ta’lim muassasalari turi va sonini aniqlash. Bunda ham hisoblash maktab bolalarini hisoblagandek amalga oshiriladi. Statistika boshqarmasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu yoshdagi bolalar umumiy aholining 14 % ini tashkil etadi:

6250/ 100 x 14 = 875 bola

Ulardan 75 % i, ya’ni 656 bola bolalar bog‘chasiga boradi. Bolalar bog’chalari tiplari 50, 90, 120, 180, 240 o‘rinli bo‘ladi. Kichik tuman rejaviy yechimiga ko‘ra bog‘chalar tiplari va soni ularning xizmat ko‘rsatish radiuslarini me’yordan oshirmagan holda tanlanadi.

2.6 Turar-joy tuman ko‘kalamzor hududlari. Me’yor bo‘yicha kichik tuman aholisining har biriga 6 m2 ko‘kalamzor hudud ajratilishi lozim (2-ilova 7-jadval). Bizning misolda aholi soni 6250 kishi bo‘lsa:

6250 x 6 = 37500 m2.

2.7 Garajlar va avtomobil turish joylari maydonini aniqlash.

Avtomobillar soni kichik tuman aholisining avtomobil bilan ta’minlanganlik me’yoriga asosan aniqlanadi. Me’yoriy ko‘rsatkich 1000 kishiga 200 avtomobil (yoki 5 kishiga 1 avtomobil) hisobida aniqlanadi:

6250 / 1000 x 200 = 1250 mashina.

Ushbu avtomobillaming 75 % i uchun garajlar loyihalanadi:

1250 / 100 x 75 = 938 mashina.

Garaj va ochiq avtomobil turish joylarini kichik tuman hududi bo‘ylab joylashtirish yuqorida turar-joy tumanini loyihalash kurs ishi ko‘rsatmalarida keltirilgan talablar asosida amalga oshiriladi.

2.8 Turar-joy tumanining texnik - iqtisodiy ko‘rsatgichlari.

Barcha shaharsozlik ishlarining muhim tashkil etuvchilaridan biri bu ularning iqtisodiy tomondan tejamkorligidir. Ya’ni kam qurilish va ekspluatatsiya xarajatlari bilan aholiga qulay yashash sharoitini yaratib berish.

Rejalashtirish va qurish tejamkorligiga hududdan to‘g‘ri foydalanish va qurilmalami to‘g‘ri taqsimlash ta’sir ko‘rsatadi. Shahar yerlarini sarflashda iqtisodiy tejamkorlik qurilmalarga ajratilgan maydonlaming to‘g‘ri nisbatda taqsimlanishida aks etadi. To‘g‘ri tashkil etish va tejamkorlik nuqtayi nazaridan qulay shaharsozlik yechimi rejalashtirish va texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlaming bir necha misollarini solishtirish orqali tanlanadi:

Turar-joy qurilmalari va maydonlarining nomlanishi

Hisoblangan maydon, ga

1.

Hukmron shamol yo'nalishi

Shimoliy sharq - Janubiy g’arb

2.

Turar – joy tuman maydoni

30 ga

3.

Turar-joy fondining o ‘rtacha zichligi

4167 m2/ga

4.

Turar-joy fondi

125010 m2

5.

Aholi soni

6250 kishi

6.

Oilalar soni

1865 ta oila

7.

Ko‘kalamzor hududlari

37500 m2

8.

Garajlar va avtomobil turish joylari maydoni

938 mashina

Xulosalar

0‘zbekiston aholisining tez ko‘payib borishi va shaharlarning kengayishi uchun bo‘sh maydonlaming nihoyatda kamligi tufayli hududlardan foydalanish serunumligi, samaradorligini oshirish maqsadida turar-joylar zichligini oshirish respublikamiz katta shaharlari uchun tobora dolzarb masalaga aylanib bormoqda, shahar hududlarini tejab sarflash zarurati kuchaymoqda. Kichik tuman turar-joylar, maktablar, bolalar bog‘chalari, savdo markazlari, obodonlashtirish elementlari kabi o‘nlab inshootlami o‘z ichiga oluvchi murakkab organizmdir.

Turar-joy muhitida turli bosqichdagi obyektlar namoyon bo‘ladi: yashash qismining o‘zi - xonadon; ko‘p xonadonli turar-joy binosi; turar-joy binolari guruhi; kichik tuman; turar-joy tumani. Uning eng yuqori bosiqichi - shahar muhiti - o‘zida ko‘plab turar-joy uchun mo‘ljallanmagan fazoviy muhitlarga, sanoat hududi va madaniymaishiy xizmat ko‘rsatish obyektlariga ega bo‘lgan jamoatchilik hududini o‘zida jamlaydi. Shahar muhiti tushunchasi butun shahar tizimi va uning alohida qismlarini inson faoliyati bilan ozaro tasirda bolgan hajmiy-fazoviy muhit sifatida qarash imkoniyatini beradi. Bunda, shahar muhiti tabiiy muhit va uning ekologik holatidan alohida qaralishi mumkin emas.

Shaharni loyihalash jarayonida uning kelajakda kengayishi mumkinligi hisobga olinib, buning uchun maxsus hududlar ajratiladi. Shaharni tashkil etuvchi asosning kengayishi taxminlari, bir kishiga turar-joy maydoni me’yorining o‘sishi, tabiiy-iqlimiy omiflar ta’siri, shahaming iqtisodiy-geografik joylashishi, uning ma’muriy-madaniy va ilmiy ahamiyatidan kelib chiqib, ushbu hududlaming o’lchamlari va shahar rejaviy tuzilishidagi o‘rni aniqlanadi. Shahaming asosiy hududlarini loyihalash bo‘yicha qo‘yiIadigan talablaming me’yorlari mavjud. Ular ming kishi hisobiga beriladi. Shaharda quriladigan barcha turdagi qurilmalar uchun 15-20 ga/ming kishi nisbatida, yashash hududi uchun 10-12 ga/ming kishi nisbatida ajratiladi.

Ilovalar

TUMANNI LOYIHALASH BO’YICHA NAMUNALAR

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-2021 yillarda qishloq joylarda yangilangan namunaviy loyihalar bo‘yicha arzon uy-joylar qurish dasturi to‘g‘risidagi qarori.

  2. SHNQ 2.07.01-03* Shahar va qishloq aholi punktlari hududlarini rivojlantirish va qurilishni rejalashtirish. O‘zbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qo‘mitasi. Toshkent 2009 yil.

  3. A.T. Xotamov, Q.T. Usmonov «Shahar hududini kompleks obodonlashtirish». O‘quv qo‘llanma. O‘zR Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Toshkent, TAQI, 2014y.

  4. QMQ 2.01.01-94 Loyihalashtirish uchun iqlimiy va fizikaviy geologik ma’lumotlar – Toshkent : O‘zDavarxitqurilish qo‘mitasi, 1994

  5. Muxamedjonov Q. X. Turar-joy tumanini batafsil rejalashtirish va kichik tuman qurilish loyihasi Uslubiy qo‘llanma. -T., 1998.

  6. Ubaydullayev H.M. Inag‘omova M.M. «Turar-joy va jamoat binolarini loyihalashning tipologik asoslari». Darslik -Toshkent, 2009.

  7. D.U.Isamuxamedova. Turar-joy tumani loyihasi -T.: Fan va texnologiya, 2015.

Internet saytlari

  1. www. ziyonet.uz

  2. www.lex.uz

  3. www.google.uz

  4. www. student.uz

Зверніть увагу, свідоцтва знаходяться в Вашому особистому кабінеті в розділі «Досягнення»

Всеосвіта є суб’єктом підвищення кваліфікації.

Всі сертифікати за наші курси та вебінари можуть бути зараховані у підвищення кваліфікації.

Співпраця із закладами освіти.

Дізнатись більше про сертифікати.